(ARBIAN)آربیان : (گردآورنده:  مسعود قنبری  www.Ghanbary.ir)
مادها قومی ایرانی بودند از تبار آریایی که در بخش غربی فلات ایران ساکن شدند.
سرزمین ماد دربرگیرنده بخش غربی فلات ایران بود.
سرزمین آذربایجان در شمال غربی فلات ایران را با نام ماد کوچک و بقیه ی ناحیه زاگرس را با نام ماد بزرگ می‌شناختند.
پایتخت ماد در گذشته هگمتانه نام داشت که بعدها به اکباتان تغییر نام داد.
مردمانی که امروزه از تبار مادها به شمار می‌آیند عبارتند ازفارس‌زبانان استان‌های همدان و مرکزی، مردم غرب ايران، مردم آذربایجان و لرستان .
اولین اطلاعات در مورد مادها بر می‌گردد به سالنامه های شلمسر سوم(پادشاه آشور) به سال 734 یا737 قبل از میلاد مسیح.
هرودوت مورخ یونانی معتقد بوده است که مادها دارای چهار پادشاه بودند (تلفظهای یونانی میان دوکمان):
دیاکو (دیوکس)، فرورتیش (فرااُردس)، هووخشتره (کیاکسار) و ایشتوویگو (آستیاگس).
که به گفته او به مدت 150 سال از سال 701 یا 708 قبل از میلاد مسیح حکمرانی می‌‌کردند.
اما کتزیاس که منبع او دفاتر شاهی پارسیان است، مادها را دارای 9 پادشاه و 205 سال حکومت می‌‌دانسته است:
1- آراباکس 2- مانداکس 3- سوسارمس 4- آرتیکاس 5- آربیان 6- آرته ایس 7- آرتینس 8- آستیبارس 9- ایشتوویگو (آستیاکوس)
در سده هشتم پیش از میلاد، یکی دیگر از تیره‌های ایرانی به نام سکاها(به یونانی اکیت و به فرانسوی سیت) بر سرزمین ماد چیره شدند.
مادها در سده ششم پیش از میلاد شاهنشاهی بزرگی در فلات ایران و فراسوی آن برپا کردند ولی بعدها بخشی از شاهنشاهی متحد ایرانی به فرمانروایی پارس‌ها شدند.